Tot voor kort was Upper Mustang, het ‘koninkrijk van Lo’ in Nepal verboden gebied voor buitenlanders. Pas sinds 1992 wordt een beperkt aantal bezoekers toegelaten met een speciaal permit. Robert en ik hoorden bij de gelukkigen dit jaar. Ik ben net terug met een hoofd vol nieuwe beelden, ervaringen, geuren, kleuren en smaken. Daar kan ik weer even op vooruit!
Tsarang, Upper Mustang Nepal
Tibet in Nepal

Qua lig­ging, kli­maat, bevolk­ing en cul­tu­ur hoort Mus­tang meer bij Tibet dan bij Nepal. Hier geen moes­son, maar juist een droog en fris kli­maat. Het is een deel van de Himalaya met won­der­baar­lijke en prachtige land­schap­pen: ruig, woest, afwis­se­lend qua kleur en soorten rots en zand. In de dalen liggen in con­trast met de woesti­j­nachtige omgev­ing fris­groene akkers rond de dor­p­jes, dankz­ij ver­nuftige irri­gatiesys­te­men. Acht maan­den van het jaar is het hier een guur en hard lev­en, met enorme kou en weinig voorzieningen.

panorama Gheiling

Tibetaans boeddhisme

Over­al vind je boed­dhis­tis­che ele­menten zoals stu­pa’s, man­imuren, gebedsvlaggen en kloost­ers. Ook de dor­p­jes zijn Tibetaan­sig, lichte buiten­muren met donker omrande ramen en plat­te dak­en. Kost­baar, zeldza­am hout ligt opgestapeld op de dak­en, om te kun­nen gebruiken bij een eventuele cre­matie. Bij het over­li­j­den wordt door mon­niken aan de hand van de per­soon­lijke astrolo­gie bepaald welke manier toegepast moet wor­den: cre­meren (vuur), op lat­en eten door de gieren (lucht) of begraven (aarde). Boven deuren en op muren liggen schapen­schedels en ‑horens ter bescherming tegen kwade kracht­en. Ook deuren zijn extra laag, omdat ‘kwade geesten niet kun­nen bukken’.

boeddhisme: manimuur en stoepa

Trekking van Jomsom naar Lo Manthang en terug

We hebben oa. een 9‑daagse trekking gedaan naar de hoofd‘stad’ Lo Man­thang (een ommuurd dorp met duizend inwon­ers) en terug. Een route via vele passen tot 4200 meter hoogte, pit­tig, maar prachtig. Lopen is voor mij een manier om een land echt te beleven. Je hebt de tijd om alles goed te bek­ijken, te horen en te ruiken, veel intenser dan rij­dend in een bus of auto én je over­wint jezelf, moet soms met weinig zuurstof ‘tot het gaat­je gaan’ met als beloning extra vol­doen­ing bij het bereiken van een pas met onvoorstel­baar mooi uitzicht.

wandelen in Upper Mustang, Nepal

Nieuwe weg van Tibet naar India

Op dit moment wordt er dwars door Mus­tang een weg –voor­lop­ig een onver­hard kar­ren­spoor, slechts geschikt voor four wheel dri­ves– aan­gelegd van Chi­na naar India. Een deel ont­breekt nog, maar wordt naar verwacht­ing vol­gend jaar voltooid. Vóór de weg kon Upper Mus­tang alleen te voet of per paard wor­den bereisd. De weg zorgt voor een dilem­ma: aan de ene kant is het snellere ver­vo­er natu­urlijk een groot voordeel voor de bewon­ers, maar de vrees bestaat dat het negatieve invloed heeft op de nu nog zo karak­ter­istieke, eigen cul­tu­ur. Ook is het van belang dat voor trekkers andere paden wor­den gevon­den, omdat de nieuwe weg gro­ten­deels over het bestaande, eeuwe­noude trail loopt, wat lopen een stuk onaantrekke­lijk­er zal maken.

wandelen over de weg door Upper Mustang, Nepal

Mustang, onvergetelijk indrukwekkend

Het is al met al weer een mooie en gedenkwaardi­ge reis geweest, met beelden en indrukken om nooit te ver­geten. We hebben gedreven mon­niken en lama’s ont­moet die het onder­wi­js ver­beteren, vol goede ideeën en ini­ti­atieven (zie de kloost­er­school Great Com­pas­sion Sakya­pa Monas­tic School of de privéschool Lo-Mus­tang Foun­da­tion). Als buiten­staan­der vraag je je wel eens af hoe mensen ertoe zijn gekomen om hier te gaan wonen en er tot de dag van van­daag nog steeds bli­jven wonen. Het is daarom bij­zon­der inspir­erend om mensen te tre­f­fen die aan de ene kant de eigen cul­tu­ur willen bewaren en aan de andere kant Upper Mus­tang vooruit willen bren­gen en verder ontwikkelen.

monniken in Upper Mustang, Nepal